Onderzoek naar 'end of life' boten in Nederland

De watersporter vergrijst en het vaargedrag verandert. Jongeren zijn minder snel geneigd een boot te kopen en dat heeft op termijn grote gevolgen voor de sector. Aan Waterrecreatie Advies is gevraagd hoe snel de ontwikkelingen gaan.

Uit een onderzoek in 2013 onder passanten en ligplaatshouders bleek dat 74% van de schippers ouder is dan 50 jaar. In 1993 was dit 35%. De watersporter vergrijst, maar ook de vloot veroudert. Als de 'babyboom generatie' van na de oorlog stopt met varen, naar het bejaardenhuis gaat of komt te overlijden, dan komt een groot aantal schepen te koop. Het is de vraag of en tegen welke prijs jongeren die schepen over willen, of over kunnen nemen. Er zullen andere vormen van eigenaarschap ontstaan. De watersportsector zal in de komende decennia sterk veranderen.

Mede dankzij een innovatiesubsidie van het ministerie van EZ heeft Waterrecreatie Advies in opdracht van de Nederlandse Jachtbouw Industrie (NJI, afdeling van de Koninklijke Metaalunie), HISWA Vereniging, het Watersportverbond en Bootjessloperij Het Harpje in Enkhuizen onderzoek gedaan naar het aantal 'end of life' boten in Nederland. 'End of life' zijn boten waarvan de economische waarde, de gebruikswaarde en de emotionele waarde nul of zelfs negatief is. Een PDF van de rapportage kunt u hiernaast downloaden.

Weesboot

Cijfers Nederland
In het onderzoek zijn ook de gegevens over het aantal boten in Nederland geactualiseerd (2005 - 2014). In 2005 had Waterrecreatie Advies in opdracht van het toenmalig ministerie van LNV voor het eerst onderzoek gedaan naar het aantal recreatievaartuigen in Nederland. Daarna vonden in verschillende provincies nulmetingen en herhalingsonderzoeken plaats. Het leverde betere cijfers op over de watersport in Nederland die in deze rapportage zijn verwerkt.

Vervolg
De problematiek speelt zich niet alleen in Nederland af, het is een internationaal probleem. Voorafgaand aan de METS (Marine Equipment Trade Show) in de RAI in november 2015 vond een internationaal symposium over ‘End of life’ boten plaats. Ervaringen werden uitgewisseld. Er is nog geen methode om polyester op een economisch rendabele manier te recyclen. Anders gezegd, het verwerken van ‘end of life’ boten kost geld. Het onderzoek van Waterrecreatie Advies trok aandacht en werd zeer gewaardeerd. De Engelstalige samenvatting is inmiddels breed verspreid en in diverse watersportbladen gepubliceerd. Tijdens de METS 2016 vindt er weer een symposium over dit onderwerp plaats.

Update
Het rapport over ‘end of life’ boten heeft veel publiciteit veroorzaakt. De pers schenkt er regelmatig aandacht aan. “Weesboten”, boten waarvan de eigenaar onbekend is, werden plotseling aangeduid als “spookboten”. Spookboten bestaan niet, tenzij je denkt dat Pirates of the Caribbean een waargebeurd verhaal is.


DEEL DEZE PAGINA


Facebook Twitter Google+ Linkedin




Breskens, hotspot voor zeezeilers


Het waterfront van Breskens gaat op de schop. Er komt een nieuwe visafslag en een visserijmuseum in de Handelshaven. De voormalige Vissershaven wordt ingericht als jachthaven. Bij de transformatie ontstaat ruimte voor ruim 400 woningen en appartementen. Verder krijgt Breskens een Zeezeilcentrum en wordt het een ‘Internationale hotspot voor zeezeilers’.



Watersport op de Haagse stranden


Waterrecreatie Advies heeft in opdracht van de gemeente Den Haag de wensen van de gebruikers van het strand geïnventariseerd. Golfsurfers, windsurfers, kitesurfers, SUP-pers, kanoërs, catamaranzeilers en zwemmers komen graag naar de kust tussen Scheveningen en Kijkduin. Het is druk op het strand.



Elektrisch varen in Amsterdam


In opdracht van de gemeente Amsterdam, Programmabureau Luchtkwaliteit, heeft Waterrecreatie Advies onderzoek gedaan naar de rondvaart en recreatievaart in Amsterdam. In 2012 werden 24 rederijen geïnterviewd. Tijdens die interviews kwam ook de aandrijving aan de orde, de omschakeling van dieselmotoren naar elektrische aandrijving.



Havenvisie voor de Waddenzee


Ontwikkelingen in de Waddenzee hebben jaren lang beleidsmatig op slot gezeten. Het is een kwetsbaar gebied, maar er was een toenemende vraag naar kwalitatief goede passantenplaatsen op de eilanden. Omdat in de havens onvoldoende plaats was, vielen boten buiten de haven droog of gingen voor anker. Dat was niet goed voor de natuur.



Platform jachthavens IJsselmeergebied


In 1992 heeft Reinier Steensma het Platform jachthavens IJsselmeergebied opgericht. Drie keer per jaar komt de groep bij elkaar. Gespreksonderwerpen zijn o.a. ruimtelijke ontwikkelingen en de toekomst van de watersport. De deelnemers beheren ca. 40% van de ligplaatsen in het IJsselmeergebied. Er zijn ook deelnemers uit de Waddenzee.



Jongeren en watersport


In opdracht van de provincie Fryslân (Friese Merenproject) heeft Waterrecreatie Advies onderzoek gedaan naar jongeren en watersport. Friese ondernemers maken zich zorgen over de jeugd en de toekomst van de watersport. Een bijzonder onderzoek waarin veel nationale en regionale cijfers bijeen zijn gebracht.



Watersport in Limburg


Eind 2012 heeft Waterrecreatie Advies onderzoek gedaan naar de watersport in het Limburgse Maasplassengebied. Alle jachthavens, passantenhavens en winterstallingbedrijven hebben meegewerkt (respons 100%). De resultaten zijn door Bureau Vrolijks gebruikt voor een Nautisch PvE voor de Maasplassen.



Aantal boten in Nederland


Publicaties, nieuwsberichten en “Kerncijfers” over o.a. het aantal boten in Nederland, over groei en krimp in de watersport, de ontwikkeling van wachtlijsten en bezettingsgraden, vaarbewegingen, passanten die langer blijven liggen, bestedingen aan de wal, vergrijzing of inspelen op trends, bijna altijd gaat het over onze cijfers.



Recreatievaart in de Bypass van Kampen


Bij veel neerslag en bijbehorende waterafvoer via de IJssel in combinatie met een harde een aanhoudende noordenwind dreigt de stad Kampen af en toe onder water te lopen. Het water kan niet goed afvloeien in de richting van het Ketelmeer. Er komt een bypass rond de stad, een buitenkans voor recreatief medegebruik.



Ontwikkeling watersport Hollandse Plassen 2008 - 2015


De provincie Zuid-Holland heeft opdracht verleend aan Waterrecreatie Advies om onderzoek te doen naar de ontwikkeling van de watersport in de Hollandse Plassen. Het te onderzoeken gebied bestaat uit 6 gemeenten: Alphen aan den Rijn, Kaag en Braassem, Leiden, Leiderdorp, Nieuwkoop en Teylingen.



Gevolgen windmolenpark Afsluitdijk voor de waterrecreatie


Windpark Fryslân BV heeft het voornemen om een windpark te realiseren in het Friese deel van het IJsselmeer, nabij de Afsluitdijk. Het windpark bestaat uit 89 turbines met een tiphoogte van 183 meter en ligt op 6,4 km uit de kust van Makkum. Waterrecreatie Advies bracht de gevolgen in kaart.



Ontwikkeling watersport IJsselmeergebied 2012


In opdracht van de provincies Fryslân, Overijssel, Gelderland, Flevoland en Noord-Holland en Rijkswaterstaat heeft Waterrecreatie Advies in 2012 onderzoek gedaan naar de ontwikkeling van de watersport in het IJsselmeergebied. Voor het eerst sinds 1994 was het aantal boten gedaald. De gevolgen van de economische crisis werden zichtbaar.



Ruimte voor de Rivier in Wanssum (L)


Waterrecreatie Advies werd uitgenodigd mee te denken over de toekomst van de haven in Wanssum. In opdracht van de provincie Limburg werd door DLG Regio Zuid in februari 2012 een ontwerpatelier georganiseerd. Om bij hoogwater de veiligheid te garanderen wordt de oude Maasarm gereactiveerd, dijken verlegd en twee nevengeulen gegraven.



Strategische visie watersport


De partijen in Waterfronts NL kregen opdracht een strategische visie te ontwikkelen voor de watersport(industrie) in het gebied tussen Frankrijk, België, Nederland en Engeland (deelnemers o.a. de gemeenten Hellevoetsluis, Vlissingen, Gent, Nieuwpoort, Duinkerken en Ramsgate). Bijzonder rapport over “onze buren” in de Kanaalregio.



Deltaprogramma en waterpeil IJsselmeergebied


Over het waterpeil in het IJsselmeergebied wordt al heel lang gediscussieerd. Aanleiding is de verwachte stijging van de zeespiegel en bodemdaling. De spuicapaciteit in de Afsluitdijk wordt vergroot en voor noodgevallen worden pompen bijgeplaatst. Rijkswaterstaat wil naar een flexibel peilbeheer. De recreatiesector vreest de gevolgen.



Telling vaarbewegingen jachthavens


Vanaf 9.00 uur tot 20.00 uur is in 7 jachthavens het aantal boten geteld dat de haven in- en uitvoer. Tellingen vonden plaats in het hoogseizoen en het naseizoen. Opdrachtgever was Rijkswaterstaat/RIZA met het doel een computerprogramma te maken over de verstoring van watervogels door recreatievaartuigen.



Haveninrichtingsplan voor Harlingen


In 2010 heeft Waterrecreatie Advies in opdracht van de gemeente Harlingen een inrichtingsplan voor de Noorderhaven, de Zuiderhaven en de Nieuwe Willemshaven opgesteld. Dit als uitwerking van de Havenvisie Wadden. In het Haveninrichtingsplan zijn voorstellen gedaan die inmiddels de realisatiefase naderen.



SWOT, kansen in Friesland


In 2009 en 2010 heeft Waterrecreatie Advies voor het Friese Merenproject 20 watersportplaatsen “gekeurd”. Na forse investeringen in het routenetwerk moesten de bestedingen van de watersporters omhoog. Met de provincie, gemeenteambtenaren en stedenbouwkundigen werden vaartochten georganiseerd.



Bestedingen van watersporters


In 1994 is voor de eerste keer onderzoek gedaan naar o.a. de bestedingen van watersporters. In 2002 werd dit onderzoek herhaald. In 2013 hebben 787 passanten en ligplaatshouders in 13 havens een vragenformulier ingevuld. 50% had een ligplaats in het IJsselmeergebied, de andere helft kwam uit de rest van Nederland en uit het buitenland.



Kansen waterrecreatie in Almere


Waterrecreatie Advies heeft een presentatie verzorgd in Almere over trends en ontwikkelingen. Daarna hebben de aanwezigen een SWOT en een WAPP-lijst opgesteld. In beleidsvisies wordt vaak gesproken over “motiveren”, “faciliteren”, “initiëren” en “stimuleren” zonder afspraken te maken over wie nu werkelijk wat gaat doen.



Onderzoek vaargedrag watersporters


Tussen 2002 en 2008 heeft Waterrecreatie Advies vijf grote onderzoeken uitgevoerd onder passanten in het IJsselmeer en de Waddenzee (2002), Noordzee (2003), Randmeren en Flevoland (2006), Friesland (2007) en het Deltagebied (2008). Omdat de methodiek hetzelfde was, kunnen de vaargebieden met elkaar worden vergeleken.



Opmeer en de BRTN


Het dorpje Opmeer in Noord-Holland wilde graag een haventje voor ligplaatshouders en passanten. Het is een prachtig voorbeeld hoe dankzij het enthousiasme van de gemeente Opmeer, Recreatieschap Westfriesland en bewoners knelpunten worden opgelost en nieuwe DM routenetwerken ontstaan.



Expert judgement vaarbewegingen Naarder- en Muidertrekvaart


In 2008 en 2010 werden wij door Grontmij betrokken bij mogelijke verbindingen vanaf de Naardertrekvaart bij Naarden naar het Gooimeer. In 2015 vroeg advies- en ingenieursbureau Tauw een expert judgement van het te verwachten recreatief gebruik. In 2016 volgde de Muidertrekvaart in opdracht van gemeente Gooise Meren.



Excursies, presentaties en beurzen


Onze eerste excursie was een vaartocht in 1996 op zoek naar locaties voor het ‘Aanlegplaatsenplan Randmeren’. Tegenwoordig organiseren wij geregeld excursies, geven wij presentaties over ontwikkelingen in de watersport en hebben met onze partners op beurzen gestaan in China, India en Dubai.



Havenvisie Enkhuizen


De Havenvisie voor Enkhuizen is klaar. De WAPP-lijst zal als Actieprogramma met betrokkenen worden omgezet in een Uitvoeringsdocument.



De Zelfbedieningsovertoom®


De Zelfbedieningsovertoom® is een prijstechnisch interessant en innovatief alternatief voor een sluis. Je vaart de overtoom in, drukt op de startknop en wordt vervolgens naar de andere kant van de dijk of dam getransporteerd. De boot blijft horizontaal en de bemanning kan aan boord blijven. Als aanvulling op zelfbedieningssluizen en -bruggen zorgt de Zelfbedieningsovertoom® voor nieuwe vaar- en routemogelijkheden in Nederland.



IJburg en projecten in en rond Amsterdam


In 1994 hebben wij met de brancheorganisaties HISWA, BBZ en Watersportverbond mogen reageren op de eerste plannen om een deel van IJmeer in te polderen. Liever niet, maar als de politiek anders besloot, dan geen polder zoals Flevoland, maar eilanden. Het werd IJburg, veel eilanden en een van de waterfronten van Amsterdam.



Watersport in 2030, 2040 en 2050


In opdracht van RWS | Water, Verkeer en Leefomgeving heeft Waterrecreatie Advies een prognose opgesteld voor de ontwikkeling van de recreatievaart in 2030, 2040 en 2050. Aanleiding is een nationale markt- en capaciteitsanalyse (NMCA) van het gebruik van vaarwegen, bruggen en sluizen in de toekomst.



Havens in Spakenburg


In 2000 heeft Waterrecreatie Advies samen met de gemeente Bunschoten een nota Recreatie en Toerisme opgesteld met als titel “Een deurkiek”. De nota was het begin van een langdurige samenwerking met de gemeente en een volledige herinrichting van het waterfront en de havens in Spakenburg.



Ruimte voor de Rivier


Projecten rond het onderwerp Ruimte voor de Rivier: haven Wanssum, Bypass Kampen, Deventer buitendijks, Rivierfront Veessen